Gliceryna (glicerol) jest organicznym alkoholem trójwodorotlenowym, pozyskiwanym na potrzeby przemysłu kosmetycznego poprzez hydrolizę olejów roślinnych z zasadami. Jest jednym z najstarszych, najbezpieczniejszych i najlepiej przebadanych humektanów. Utrudnia parowanie wody, uelastycznia skórę, nadaje jej miękkość. Co ważne efekt ten utrzymuje się aż do 24 godzin po aplikacji - tak długo bowiem glicerol zostaje w skórze. Dodatkowo posiada działanie bakteriostatyczne, zapobiega rekrystalizacji składników aktywnych (np. kwasu salicylowego), nadaje gładką konsystencję i opóźnia wysychanie emulsji i żeli. Stosowana w roztworach alkoholowych łagodzi ich wysuszające działanie.

Przez dłuższy czas istniało przekonanie, że przy niskiej wilgotności powietrza gliceryna może chłonąć wodę z głębszych warstw skóry i w konsekwencji ją wysuszyć, ale w ostatnim czasie ta teoria wydaje się być niczym nie uzasadniona. Po aplikacji glicerol przenika do przestrzeni międzykomórkowej, gdzie wiąże wodę i wspomaga utrzymanie odpowiedniego poziomu lipidów, co dodatkowo działa uszczelniająco.

Emulgatory stosowane w formulacjach wodnych mają odwadniający wpływ na rogową warstwę naskórka. To samo można powiedzieć emulsjach typu o/w (emulsje w/o działają nawilżająco i nie naruszają bariery ochronnej skóry). Dodanie gliceryny do emulsji o/w i roztworów wodnych znosi negatywny wpływ emulgatorów na naskórek, zabezpieczając go przed wysychaniem.
Jest to szczególnie ważne w przypadku atopowego zapalenia skóry. Do głównych objawów AZS należy wysuszenie skóry, intensywny świąd i uszkodzona bariera ochronna. Postępowanie terapeutyczne powinno być zindywidualizowane, lecz prawie zawsze obejmuje środki nawilżające i emolienty. Gliceryna jest jednym z najważniejszych składników, służących osłabionej i nadreaktywnej skórze atopowej. Dowodzą tego przeprowadzone na 24 ochotnikach badania, według których preparat z 20% gliceryną wyraźnie poprawia parametry skórne u osób z atopią.

Jak to działa?

Poziom glicerolu w skórze odpowiada za jej nawilżenie, elastyczność naskórka i sprawną barierę lipidową. To także ochrona przed podrażnieniami i prawidłowe procesy naprawcze w przypadku urazów. Dzięki występującym w skórze białkom akwaporynom-3 (AQP3) woda, glicerol i prawdopodobnie inne substancje nawilżające mogą być dostarczane do wnętrza komórek. Aplikowana zewnętrznie gliceryna stymuluje aktywność białek AQP3, zwiększając tym samym ilość wody i gliceryny w komórkach skóry. Pod tym względem wykazuje synergizm z niacinamide.

W badaniu z 2003 roku opublikowanym w The Journal of Investigative Dermatology  opisano nową właściwość gliceryny - wspomaganie dojrzewania komórek skórnych i prawidłowego przechodzenia przez wszystkie 4 etapy tego procesu. Fakt ten może mieć duże znaczenie dla wszystkich osób borykających się z chorobami skórnymi, spowodowanymi nadprogramowymi podziałami i zaburzonym dojrzewaniem komórek. Najbardziej dotkliwym schorzeniem tego typu jest oczywiście łuszczyca. Według badaczy zmniejszony poziom glicerolu w skórze może skutkować właśnie hiperproliferacją, pogrubieniem skóry, jej łuszczeniem i osłabionymi zdolnościami naprawczymi. Zasadne wydaje się więc stosowanie glicerynowych aplikacji jako leczenia wspomagającego łuszczycę.

Gliceryna ma jednak wady - jest surowcem dość lepkim, szczególnie w wyższych stężeniach; może również przyspieszać powstawanie zaskórników w przypadku cer trądzikowych. Zalecamy więc stosowanie gliceryny od mniejszych stężeń i obserwowanie reakcji skóry. Z praktycznych testów wynika, że dodatek 10-15% glikolu propylenowego PEG-400 znosi kleistość gliceryny w formulacji.

Źródła:

1. Gliceryna / glicerol
2. Nawilżające humektany
3. Glycerin May Help Skin Disease, Study Finds
4. Water content and thickness of the stratum corneum contribute to skin surface morphology
5. How do dermatological vehicles influence the horny layer?
6. Effects of glycerol on the in vitro percutaneous absorption of all-trans retinoic acid
7. Placebo-controlled, double-blind, randomized, prospective study of a glycerol-based emollient on eczematous skin in atopic dermatitis: biophysical and clinical evaluation
8. Glycerol and the skin: holistic approach to its origin and functions
9. Aquaporin-3 functions as a glycerol transporter in mammalian skin
10. Aquaporins: Stimulation by Vitamins, Steroids and Sugar Alcohols

Skład: Glycerin

Ciężar właściwy: 1,26 g/ml

Zalecane stężenia:  do 5% w codziennej pielęgnacji
                                   5-15% w przypadku skóry wysuszonej
                                  20%  leczniczo w przypadku AZS

Właściwości fizyczno-chemiczne:

• gęsta bezbarwna ciecz o słodkim smaku

• rozpuszczalna  w wodzie i etanolu


Zalecenia techniczne:

• stężenia wyższe niż 3-5% mogą działać komedogennie w przypadku cery
   tłustej, trądzikowej